Их, дээд сургууль бизнесийн байгууллага мөн үү? 11 сар 26, 2007
designer Монгол, Сургуулиуд-д бичсэн , сэтгэгдэл үлдээхИх, дээд сургууль бол бизнесийн байгууллага мөн. Ингэжхэлбэл ихэнхуншиг-чид дургүйцэж мэдэх авч үнэн хэрэгтээ тийм. Бид талх авахдаа дэлгүүрт 400 төгрөг төлдөг. Түүний л адил. Боловсрол олж ава-хын тулд мөнгөө төлнө. Мөнгө үүсээгүй байхад хүмүүс барааг бараагаар сольдог байсан. Үүнийгээ “таваар солилцох” гэж нэр-лэдэг байлаа. Тухайлбал нэг хуйлаас дурдан хоёр борлонтой тэнцэнэ, нэг шар цайгтаван толгой ёотонгоор солино гэх мэт. Хүмүүсийн хэрэщээ нэмэгдэхийн хэ-рээр таваар солилцох гэх мэт. Хүмүүсийн хэрэгцээ нэмэгдэхийн хэрээр таваар солилцох нь орчин үед то-хиромжгүй арга болж “Мөнгө” бий болжээ. Үүнийг худалдаа арилжаанд ерөн-хийд нь “бизнес” гэж нэрлэ-дэг. Бизнес үүсэн хөгжих цэвэр, бохир хоёр арга зам бий. 1200-н төгрөгний шар сүүнд ус холиод хэмжээг нь ихэсгэсэн ч чанарыг нь муутган зарах тохиолдол бол бохир бизнес.’ Ийм биз-несбогинохон настай байж “дампуурдаг”. Харин үнэн-дээ тохирсон, тослог, илч-лэг нь заасан хэмжээндээ байвал энэ бол цэвэр бизнес байж цаашид олон хэрэглэг-чидтэй, үйлдвэр нь их ашиг-тай ажиллахболно. Боловсролын байгууллага, ихдээд сургуулиуд ч мөн адил. Тэд оюутнуудаас мөнгө авах нь зүйн хэрэг. Харин авсан мөнгөндөө тохирох хэмжээ-ний боловсролыгөгч чаддаг байх хэрэгтэй. Үгүй бол “Жирмийн сүлжээ”, “Цагаан лавай” зэрэг их, дээд сур-гуулиудын жишгээр “дам-пуурна”. Дампуурахгүй, дээсэн дөрөөн дээр дэнжигнэсээр цеехөн оюутнаа төгсгөлөө гэхэд тэд нь мэргэжлээрээ ажиллах бус “Дээд боловс-ролтой, англи хэлтэй худап-дагч авна” гэсэн зарын дагуу л явцгаах улс. Гэтэл ШУТИС-ийн инженерийн ангийн төлбөр яагаад тийм өндөр байна вэ? Яагаад гэвэл Монголд барилга нэмэгдэхээс л их юм алга. Энд тэндгүй шинэ байшин сүндэрлэсээр л байна. Өөрөөр хэлбэл барилгын инженерүүдиин эрэлт их байна. Тиймээс түүнд тохирсон нийлүүлэлт байх хэрэгтэй, Эрэлт их байхын хэрээр нийлүүлэлт их байх ёстой Бид боловсролыг худалдаж авч болохгүй гэжярьдаг. Гэ-тэл боловсрол гэдэг бас г оюун ухааны бараа таваар Мөнгөө төл, тэгээд ба-раагаа ав. Ийм л зарчи-.1 үйлчилдэг. Америкийн их дээд сургуулиудыг өндөс төлбөртэй байна гэж хэн -гомдоллодоггүй. Учир нь түүндээ тохирсон өндөс түвшинд оюутнаа бэлтгэдэг Төгсөөд гарахад тэдэнд зориулагдсан ажлын байс нь хангалттай цалинта/ хүлээж байдаг. Тиймэзс тэндхийн боловсролын системд манайх шиг уналт доройтлууд өдөр хоногоор таардаггүй. Үүнийг орчин үеийн залуучууд ойлгодог солжээ. Үүний жишээ нь луулиан шуугиантайхан болоод өнгөрсөн МАХН-ын XXV Их хуралд оюутнуудын оруулсан санал нотлоод эпнө,
Тэд ирээдүйн ажлын оайраа баримжаапж их дээд зургуулиуд боловсон хүчин бэлтгэх хэрэгтэй байна Тиймээс хэтэрхий олон. чанартай, чанаргүй их сургуулиудаа цөөлеххэрэг-тэй байна гэсэн санал тавьжээ. Ах нам ч жижиг сажиг зүйл ярьж галтогоон-доо эргэдэггүй “Эх орны асуудал” ярьдаг заншлаа-раа шууд л өнгөрсөн. Их, дээд сургуулиудын төлбөр нэмэгдэж байгаагийн хэ-рээр олгож буй боловсролын чанар өндөр байххэрэгтэй. Ингэвэл хүн бүр тэр зүйл рүү тэмүүлэхгүй, тэмүүл-сэн нь чанартай суралцаж жинхэнэ дээд боловсролтой болжтөрөнгарна. Уг нь оюутнууд маань төлбөр нэмэгдэж байна гэж жагсахаас илүү тэр төл-бөртөө таарсан боловсрол олгож чадахгүй байна гэж тэмцвэл ухаантай агаад ирээдүйтэй хэрэг болно.
Ц.АНХЗУЛ
Нийтлэгдсэн хэвлэл: Маш нууц
sonin.mn-c
Монголын дээд боловсрол хаана явна вэ 8 сар 17, 2007
designer Монгол, Сургуулиуд-д бичсэн , 4сэтгэгдэлПрофессор гэж өөрийгөө бичээд байгаа хүн нь л ийм төвшингийн судалгаа хийж нийтлэл бичиж байхад хөөрхий оюутануудыг муулахын аргагүй. Мэдээлэлийн эрин зуун энэ тэр гээд байхад тэр ганц хятад сайтаас юм олж уншчихаад тэрийгээ бичих өрөвдмөөр юм. Монголын 200 сургуулиа, гадны их сургуулиудын тоотой харицуулаад байгаа юм уу? Асуудал хөндсөн зөв нийтлэл болхоор нь уншсан чинь хаа хамаагүй худал тоо баримт тавиад урам хугалдаг байна шүү хэхэ. Синга-д 19, Мъянмарт 16, Камерунд 1 энэ тэр гээд л, ядаж 3 сайт орж үзчихээд нийтлэлээ бичмээр юм даа … Их сургууль, дээд сургууль, коллежээ ялгадаг юм боловуудаа тэгээд бас
Манай 200 их, дээд сургуулийн хэдэн мянган эрдэмтэн багш нар, боловсрол судлаач нарт хандаж захихад Шанхайн Жяо Тун их сургуулийн Дээд боловсролын хvрээлэнгийн (Institute of Higher Education, Shanghai Jiao Tong University) вэб хуудас руу орж, ичиж зоволгvй єєрсдийгєє хайж таньж, тэгээд ухаалаг, бодит дvгнэлтээ хийх єчvvхэн саналыг МУИС-ийн их тогоонд чанагдаж явсан багшийн хувьд хvсье. өөрөө ичээсэй ийм юм бичичхээд
Профессор, Олхонуд Д.Баярхvv гуай
Боловсрол ШУ : » Монголын дээд боловсрол хаана явна вэ
Нийтэлсэн: 2007-08-17 09:41:19 , Мэдээний дугаар: #65281
“Цаг тєр” хэмээх шинэхэн сэтгvvлд (2007 оны зургадугаар cap) мэдээлснээр бол, “Магадлан итгэмжлэгдсэн гэх тодотголтой, ухаан нь тєрийн шалгуур давсан тєрийн мэдлийн 16, тэд нь дотроо МУИС нь 12, МУБИО мєн, 12, ШУТИС 13 гэж салбарлаад, цааш нь шатласан сургалттай єєр найман их сургууль хувийн их сургууль гурав, хувийн дээд сургууль 108, нийт 170 татан буугдсан гэх боловч хэлбэр дvрсээ єєрчилсєн 30 дээд сургууль нийлээд 200 давжээ. Манай улс санаандгvй байж байгаад энэ тєрлийн тоон vзvvлэл тээрээ дэлхийг дэлдийлгэх дээрээ тулжээ. Зєвхєн 2.6 сая хvн амдаа тооцож vзвэл 200 хол давах их, дээд сургуультай, 142.5 мянган оюутантай, 10000, бvр дордоод 1000 хvн ам тутамд ногдох доктор, профессор, академичийн тоогоор дэлхийд аль хэдийнэ xошуучилж яваа.
Олон улсын дараах статистик vзvvлэлтээр бол манай улс их дээд сургуулийн тоогоор Герман, Францтай зэрэгцэж. Азийн бар улсуудыг хол хаясан байх аж. Хувийн их, дээд сургууль, коллежуудын тоо хэмжээ нь дэлхийд байхгvй амжилт тогтоожээ. Нийт хvн амд нь ногдох байдлаар гадаад улс орны их дээд сургуулиудын тоотой харьцуулсан дараах судалгааг харж болно.
Монгол Улс 2.6 сая 200
Манай улс хєгжлийн тєвшингээр жагсаалтын сvvлд буй Африкийн хэдэн улсаас хол тасраагvй байгаа, харин Балбаас дээш жагссан орнуудтай хєгжил, єрсєлдєєн, эдийн засгийн эрх чєлєє гэж ярихад арай ахдана. Саудын Арабаас дээш бичигдсэн улсуудтай бол хєгжлийн зєрvv хэдэн арван жилээр тогтохгvй. Энэ шууд хамаатай, харьцуулсан дvгнэлт хийхэд хэрэгтэй нэг баримт байна. Манай VХЯ, НVБ-ын Аж vйлдвэрийн хєгжлийн байгууллагатай хамтран хийсэн шинэхэн vнэлгээг 2005 оны байдлаар авч vзвэл дэлхийн 155 улсын дотор аж vйлдвэрийн єрсєлдєх чадварын индексээрээ Монгол Улс доод хэсэт буюу 148 дvгээр байр Ботсван, Этиоп, Бурунди Тєв Африкийн Бvгд Найрамдах Улс, Тонга, Коморын арлууд Мали зэрэг хэдхэн улсын ємнє оржээ. Их, дээд сургуулийнхаа тоогоор эдэн дотор бараагvй хол тасарсан Монголыг аж vйлдвэрийн чадавхиар нь 155-ын 148-т аваачиж жагсаасан байна.
| Улс | Хvн амын тоо | Их, дээд сургуулийн тоо |
| Их Британи | 59.4 сая | 89 |
| Австрали | 20.1 сая | 37+2+23=62 |
| Шинэ Зеланд | 3.9 сая | 7 |
| Швейцарь | 7.3 сая | 9 |
| Нидерланд | 16.2 сая | 17 |
| Швед | 9 сая | 40 |
| Израиль | 6.8 сая | 3 |
| Сингапур | 4.3 сая | 2+4+13=19 |
| Хонконг | 7.4 сая | з |
| Малайз | 24.8 сая | 17 |
| Таиланд | 64.3 сая | 16+36+26=78 |
| Турк | 68.1 сая | 69 |
| ЄАБНУ | 45.3 сая | 16 |
| Арабын Нэгдсэн Эмирт | 3.8 сая | 4 |
| Саудын Араб | 22.5 сая | 7+21 эр+12эм=40 |
| Грек | 10 7 сая | 17 |
| Латви | 2.3 сая | 5 |
| Литва | 3.6 сая | 6 |
| Эстони | 1.4 сая | 3 |
| Словак | 5.4 сая | 14 |
| Албани | 3.5 сая | 10 |
| Болгар | 7.5 сая | 38 |
| Македон | 2 сая | 2 |
| Румын | 22.3 | 48 |
| Хорват | 4.4 сая | 4 |
| Египет | 75 сая | 14 |
| Тунис | 9.9 сая | 5 |
| Бахрейн | 690 мянга | 2 |
| Иордан | 5.3 сая | 2 |
| Сири | 17.4 сая | 4 |
| Балба | 24 сая | 1 |
| Шри Ланка | 19 сая | 10 |
| Камбож | 13.8 сая | 9+6=15 |
| Мъянмар | 52.8 сая | 16 |
| Гана | 20.4 | 3 |
| Нигери | 135.4 сая | 13 |
| Ардчилсан Конго | 53.2 сая | 31 |
| Камерун | 16.1 сая | 1 |
| Зимбабве | 13.1 сая | 1 |
| Кени | 31.9 сая | 4 |
| Монгол Улс | 2.6 сая | 200 |
Дээрх хvснэгтээр бол гол асуудал нь дээд боловсрол нь манайх шиг vнэгvйдээгvй Монголын дээд боловсролтонгууд ажилгvйчvvдийн эгнээнд шууд шилждэг. Монголд тєгссєн мэргэжилтнийг (мэргэжилтэн л гэе дээ) ажилд авдаггvй, авлаа ч цааргалдаг, энэ гашуун жишээ нэгийг хэлэх. Сонинуудаар дvvрэн гэх зар тасрахгvй хєвєєд байгаа чинь дээд боловсрол vнэгvйдсэний жишээ биш гэж vv.
Их, дээд сургуулийнхаа тоогоор Британи Канад Австрали, Сингапурыг бараагvй хаяж тасарсан єнєєгийн Монголд эсрэгээр Балба, Камерун шиг ганц их сургуультай байх нь хаашаа юм. Тооны хувьд социализмын vеийн тэр 10 гаран их, дээд сургууль чинь болоод байсан юм биш vv.
Компани, хоршоо байгуулж байгаа аятай их, дээд сургуулийг ийнхvv хэт vржvvлснээр эдvгээ Монголд дээд боловсролын нэр тєр, vнэ цэнэ хог дээр гарлаа. Юун дэлхийн єрсєлдєєн, дэлхийн стандарт. Манай их сургуулийн дипломыг дэлхийд хэн, аана vнэлж байгаа билээ.
Манайдаа дууриах загвар, толь нь болж ирсэн. Ломоносовын нэрэмжит Москвагийн их сургууль гэхэд л єрсєлдєх чадвар, эрдмийн тєвшний рейтингийн vзvvлэлтээр дэлхийн их сургуулиуд дотор 76 дугаарт явж байгаа гэх (Тивээр нь ангилж vзвэл Москвагийн их сургууль Европтоо 23-т) мэдээлэл саяхан цацагджээ. Шанхайн Жяо Тун их сургуулийн “Academic Ranking of World Universities-2007, Institute of Higher Education, Shanghai Jiao Tong University, 01.08.07″ хэмээх cyдалгааг аваад vз л дээ.
Энэ судалгааг Жяо Тун их сургууль 2003 оноос хийж ирсэн. Тэр лут жагсаалтад манай ганц ч их дээд сургууль багтаагvйг сануулаад, Ломоносовтойгоо л єєрсдийгєє харьцуулаад vз гэж хэлэх гэсэн санаа
Дэлхийн хамгийн шилдэг (сургалт, менежментээрээ) АНУ-ын гурван их сургууль эхлэн жагсчээ. Тэр нь манайхны сайн мэдэх Харвард, Стэнфорд, Калифорни-Беркли залгаад дєрєвдvгээрт Их Британийн Кембриж орж байна.
Энд шалгарч vнэлэгдсэн эхний 100 их, дээд сургуулийн тал нь АНУ-ын их сургуулиуд байна. Чанартай, лут гэдгээрээ тэр 100 дотор хоёрдугаар байрт Их Британи удаалж, гуравдугаар байрт Герман, Япон хоёр, залгаад Австрали, Дани, Израиль, Канад, Нидерланд, Норвег, Финланд, Швейцарь, Шведийн их сургуулиуд зонхилж байна.
Ямар шалгуураар их сургуулиудыг ингэж ялгаварлаад байна вэ. Манайхны нийтээрээ хошуураад чамирхаад байдаг гадаад хэл, хууль, олон улсын харилцаа, аялал жуулчлал, сэтгvvл зvй, урлаг соёл, биеийн тамир, цагдаа гэхчлэн чиглэлvvдийн ганц нь ч (хvмvvнлэгийн гэх нэрээр гадаад хэл, сэтгvvлч, олон улсын харилцаа, аялал жуулчлал, хуулийн мэргэжлийн сургуулиуд хэт олон) дэлхийн шилдэг их сургуулийг шалгаруулах шалгуур нь биш юм гэнээ. Байгалийн ба техникийн ухааны, тухайлбал математик, технологи, компьютерын шинжлэх ухаан, амьдралын ухаан, газар тариалан, анагаах, эм зvй гэж явсаар нийгмийн шинжлэх ухаан бєгсєнд нь авч vздэг салбар гэх аргачлал тэр юм байна.
Байгалийн ба техникийн ухааныг болилоо гэхэд манай их дээд сургуулиуд гадаад хэл, хууль, олон улсын харилцаа, аялал жуулчлал, сэтгvvл зvй, урлаг соёл, биеийн тамир, цагдаагийн салбараараа дэлхийд хаана яваа билээ гэх асуултыг бид єєрсєддєє тавих цаг болсон. Цаашлаад дэлхийн тэргvvлэх их сургууль аль вэ гэдгийн хамгийн гол шалгуур бол тєгсєгчид нь хэн бэ гэх vзvvлэлт байдаг гэнэ. Энэ нь сургалт нь ямар вэ гэдгийн гол шалгуур юм байна. Тєгсєгчдийн тооноос гадна шvv дээ. Нобелийн ба Филдийн шагналыг хэд нь хvртсэн бэ, хаана хэн ямар нэр тєртэй алба хашиж, хэн хэн нь алдаршсан, бас багш нарынх нь хэд нь Нобелийн шагналтан бэ, багш нарын чадварын индекс, судалгааны тєвшин, хэвлэн гаргадаг эрдэм шинжилгээний бvтээл, ном, сэтгvvлийн тоо гэхчлэн шалгуурууд цаашаа хєвєрч єгнє.
Манай 200 их, дээд сургуулийн хэдэн мянган эрдэмтэн багш нар, боловсрол судлаач нарт хандаж захихад Шанхайн Жяо Тун их сургуулийн Дээд боловсролын хvрээлэнгийн (Institute of Higher Education, Shanghai Jiao Tong University) вэб хуудас руу орж, ичиж зоволгvй єєрсдийгєє хайж таньж, тэгээд ухаалаг, бодит дvгнэлтээ хийх єчvvхэн саналыг МУИС-ийн их тогоонд чанагдаж явсан багшийн хувьд хvсье.
Профессор, Олхонуд Д.Баярхvv
Зууны мэдээ 195 (2643)
Сургууль 2 сар 28, 2007
designer Монгол, Сургуулиуд-д бичсэн , 5сэтгэгдэл2005 оны байдлаар төрийн өмчийн болон төрийн бус өмчийн нийт 184 их, дээд сургуулиуд үйл ажиллагаагаа явуулж байсан юм байна. (www.ulaanbaatar.mn-ээс ) Үүнээс миний мэдхээр Монголд “Хувцас дизайны чиглэлээр сургалт явуулдаг 12 сургууль байдаг юм. Одоо хэд болсон юм сайн мэдэхгүй байна. Одоогоор вэб хуудас нь олдсон 9-н сургуулийн линкийг цагаан толгойн үсгийн дараалалаар тавилаа.
СИТИ дээд сургууль-Монголжингоо
http://www.citi.edu.mn
Монгол наадам дээд сургууль
http://www.umn.mn/
Монгол олон улсын дээд сургууль
http://www.miuglobal.org/
Монгол-Солонгосын техникийн коллеж
http://www.mktc.mn/
Монгол улсын боловсролын их сургууль
http://www.msue.edu.mn/
Ражив Гандийн нэрэмжит Vйлдвэрлэл-Урлалын Сургууль
http://www.rgvtc.ub.mn/
Урлах эрдмийн дээд сургууль /УЭДС/
http://www.fashiondesigninstitute.org/
Соёл урлагийн их сургууль
http://www.muca.mn/
ШУТИС-ийн Vйлдвэрлэлийн технологи дизайны сургууль
http://www.itds.edu.mn/
designer